Geri dönüşümün bir adım ötesi...

Sinek Sekiz'in İrem'inin lavanta keselerinin peşinde keşfettiğim Dudumaya'nın blogunda bir video ile karşılaşınca uzun zamandır kafamın arkasına attığım ve "hayır bu Türkçe olarak bloglanabilecek birşey değil" diyerek geçiştirdiğim bir konu yine gündemime oturdu kaldı : kumaş pedler konusu. Modern anlamıyla kumaş pedlerle tanışıklığım sadece ingilizce kaynaklar üzerinden ve salt radikal yaşam değişikliklerine ilişkin olunca kendi kuşağımın o Özal sonrası tüketime alışmışlığı ve "alternatifsizlik" önyargısını kıramayacağımı düşünerek gelebilecek tepkilere kendimce kapadım konuyu. Arada google aramaları yapıp merakla birilerinin bu konuyu keşfetmiş olmasını umarak linklerde geziniyordum ama tek bir anne-bebek alışveriş sitesinde kısa bir dönem için sunulan bir çözüm olarak kalmıştı uzunca bir süre.. Şimdilerde Bağyan Feministival'in ardından aramanın ilk sırasını yaptığımız workshopun duyuru metni alıyor; tabii mutluluk uzun sürmüyor hemen ikinci link kumaş ped kullanmayı tercih edebilecek "bayan" tipini stereotipleştiren erkek tanımlardan oluşuyor, bir diğeri kumaş ped kavramı ile yakından uzaktan  alakası olmayan bir videoya açılıyor. Oysa atölyeyi önerirken, aynı tepkileri almaktan çekinerek binbir kelimeyle kendimi mazur göstermek isteyip ne demiştim :

Kumaş ped konusunun -satın alarak, yaparak ve kullanarak olsun- verdiği pek çok mesaj var; ilki tabii ki endüstrinin pek umursamadığı atık konusu, dolayısıyla ekolojik bir çözüm oluşu; daha sonra kadın olmanın ne olduğu ve kanadığımız günlerde nasıl hissetmemmiz gerektiğinin bize "hijyenik" ped üreten firmalarca dikte edilmemesi gerekliliği geliyor. Bu bağlamda kumaş pedlerle kendi vücudumuzun ve kişisel çevremizin kontrolünü elimize almış oluyoruz..

Çekinerek önerdiğim beklemediğim şekilde kabul edilen atölye  umduğumdan verimli geçti ve sonuçta zarf tipi istenirse içine ek destek konulabilecek pedler ürettik. Üstelik önce dikiş bilmeyenlere dikiş dikmeyi öğreterek!

Artık bugün geri dönüşüm, doğaya yaklaşma, sürdürülebilir yaşam döngüsü, az tüketim, az atık derken kişisel hijyen konusunda utanıp sıkılıp, "ne derler? hem nasıl da eleştirirler!" demenin pek manası kalmadı. Oh iyi ki seyretmişim o geri dönüşüm videosunu o zaman!

Yapım ayrıntıları için yazının devamını okuyun...






Nasıl Yapılır?

Bugün atölyede yaptığımızın aksine zarf tipi değil hepsi birarada olan bir modelin yapımını göstermeye karar verdim. Açıkçası kişisel olarak bu hepsi birarada dikilen modeli daha pratik ve daha az kırışır buluyorum.

Malzemelerimiz, yumuşak, organik kaynaklı, emici 2 farklı kumaş, çok kalın olmayan eski bir havlu, dikiş iğnesi ve ipliği, toplu iğne, dikilebilir çıtçıt,  kalıp olarak kullanmak üzere kalınca bir kağıt (market dergileri uzun süre kullanmak üzere ideal) ve makas. Dikiş makinesi opsiyonel, ben tümüyle elde dikiyorum.

Ben dış kumaş olarak basma bir etekten kalma bir kumaş, iç kumaş olarak da eski bir pijama kullandım :

Öncelikle bir kalıp çıkarmamız gerekiyor. Ticari pedlerden veya vücut yapınıza uygun olacağını düşündüğünüz şekilde el çizimi olarak kalıp çıkarabilirsiniz. Kalıbı ortadan katladığınız kumaşın üzerine iğneleyin. Kenarlarda sıfır olmamasına ve boşluk bulunmasına dikkat edin.

Kalıbın çevresinde göz kararı boşluk olacak şekilde yani dikiş payı bırakarak kesin. Çok mükemmel olması gerekmez, benimkiler her zaman yamuk yumuk olur :)

Hali hazırda dikiş paylı olan kumaşı alın ve 2. renk kumaşınızın üzerine koyarak bu sefer pay bırakmadan kesin.

Eski havlunuzu alın ve kalıbınızın ortasına koyduğunuzda çok kısa veya uzun kalmayan ortaya yerleştirebileceğiniz dikdörtgen bir parça kesin. Ben kenarlarını yuvarlatmayı seviyorum. Bu parça gözükmeyecek olmasına rağmen dikişi daha düzgün yapılıyor böylelikle.

Kestiğiniz bu havlu parçayı iç kumaşınızın ortasına havlu kısmı yukarı bakacak şekilde iğneleyin ve çepeçevre dikin.

Artık birleştirme aşamasındayız. Dış kısımda kalacak 2 aynı kumaştan parçayı düz yüzleri birbirine bakacak şekilde üstüste koyun. İçte kalacak havlulu parçayı bu kumaşların üstüne havlu kısmı aşağı bakacak şekilde yerleştirin ve iğneleyin.

Tüm katları diktiğinizden ve tüm katlarda eşit oranda dikiş payı bıraktığınızdan emin olarak (bil bakalım kim ekstra dikkat etmek zorunda kalıyor?) sadece alt uçta bir açıklık bırakıp tüm çevresini dikin.

Bıraktığınız açıklığı kullanarak ters yüz edin ve ütüleyin. Biliyorum, biliyorum normalde kumaşlarımı ütülemeden dikişe girişirim ama bir sonraki adımda ütü büyük fark yaratıyor.

İçteki dikiş paylarını arada bırakmaya çalışarak üstten spor dikiş geçiyoruz. Bu tüm katların kırışmadan durması için önemli bir adım. Bakın ütülenince ne güzel gözüküyor :)

Çıtçıt faslı! Birbirine eriştiğinden ve pedin şeklinin kapanırken bozulmadığından emin olarak çıtçıtları dikin. Resimde dikiliş yönlerini görüyorsunuz, biri alta biri üste :)

Ve işte pediniz hazır! Açık hali, kullanımdaki hali ve temiz veya kullanılmışken saklama şekli. Kullanımdan sonra yumuşatıcı kullanmadan (kimyasal olarak kumaşa tutunduğundan kumaşların emiciliğini azaltır) az deterjanla yıkayın; güneş görerek kurumasını sağlayın (doğal bakteri öldürücü) ve sıcak ütüden geçirerek saklayın.

Sizin de üstünüzden bir yük kalkmadı mı? Üstelik bu görüntüye artık katkı sağlamayacak oluşunuzu bildikten sonra? Hadi bakalım :)